cultuur in amsterdam oost watergraafsmeer
Allerzielen Allicht , 2006
kunstenaarsconcept en organisatie: Ida van der Lee
websitewww.idavanderlee.nl
Vroeg of laat krijgt iedereen te maken met het mysterie van de dood. Wanneer we een verlies te verwerken hebben, beseffen we dat we getuige waren van een bijzonder leven. Eerst is er vooral rouw, later zien we in dat we dat leven ook kunnen vieren. Het klinkt merkwaardig in Nederland, maar vieren is ook gedenken - en dat kan stijlvol en ingetogen.

Ida van der Lee wilde met kunst de Allerzielen traditie een nieuwe impuls geven. Zij creëerde ruimte voor het collectieve gedenken naast het individuele. Bezoekers van De Nieuwe Ooster waren niet alleen toeschouwer maar ook deelnemer. Zij konden hun doden op collectieve plekken op manieren herdenken die bij hun doden past.

Bij bijna dertig graven of plekken konden bezoekers zien hoe het herdenken was vormgegeven. Kunstenaars hadden nabestaanden geholpen herinneringen en emoties om te zetten in beeld, tekst of geluid. Het was een bijzondere aanleiding voor de kring van de overledene om weer bij elkaar te komen, herinneringen op te halen, bij te stellen en hun plek op de begraafplaats een nieuwe betekenis te geven.


De Nieuwe Ooster heeft gastvrijheid en ondersteuning verleend voor het Allerzielen Allicht project. Zonder het geloof en de inzet van de directie en de medewerkers zou Allerzielen Allicht niet mogelijk zijn geweest.

Het beleid van de Nieuwe Ooster is vernieuwend. Zij zijn op zoek naar nieuwe invullingen om te gedenken. Met Allerzielen Allicht zagen zij een kans om met kunst iets extra's te betekenen voor de nabestaanden en overledenen die op De Nieuwe Ooster begraven of gecremeerd zijn. Het sluit aan bij de doelstelling van de organisatie om de drempel naar het gedenkpark als plaats van rust en bezinning lager te maken. Recreëren in vrede is het uitgangspunt. Het prachtige door L.A. Springer ontworpen gedenkpark leent zich bij uitstek voor het initiatief van Allerzielen Allicht.

Gedurende het proces van Allerzielen Allicht is er sprake geweest van wederzijdse inspiratie en leerprocessen. Het is gebleken dat de kunsten en de dodencultuur van oudsher geen vreemden voor elkaar zijn en elkaar veel te bieden hebben. Dat zijn we in onze cultuur een beetje vergeten.


De ontwikkelingen op een rij …





*** 2005 Allerzielen Allicht, een pilotproject ***

Die allereerste keer in 2005 op de Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam was experimenteel, maar voldeed duidelijk aan een behoefte. Op bijzonder ingerichte begraafplaats hebben 1500 bezoekers hun doden herdacht. Er werd veel van geleerd. Wij gingen verder, de Nieuwe Ooster viert nu op eigen kracht Allerzielen.





*** 2007 Allerzielen Alom, een schaalvergroting ***

De tweede editie van Allerzielen Alom vond nu op vijf locaties in Noord-Holland plaats. De bedoeling was om te kijken of het concept op verschillende locaties onder verschillende omstandigheden bleef functioneren. De manifestatie was met ruim 4000 bezoekers een groot succes en de vraag om herhaling was groot. Onderzoek van de Radboud Universiteit, faculteit religiewetenschappen gaf een goed beeld van de motieven en ervaringen van de bezoekers. Unaniem was Allerzielen Alom voor de deelnemers een zeer positieve en indringende ervaring.









*** Allerzielen Alom, de publicatie ***

Allerzielen Alom, kunst tot gedenken is een inspirerend publicatie met een inleiding van Peter Brusse en essays van de onderzoekers van de Radboud Universiteit. Het rijk geïllustreerde boek is een boeiend verslag voor iedereen met interesse voor kunst, rouw en verliesverwerking en is tevens een handleiding voor geïnteresseerden uit de uitvaartbranche. De vele citaten en illustraties in dit boek geven een idee hoe Allerzielen Alom is ervaren door de bezoekers. Het boek is te bestellen bij idavanderlee@planet.nl en kost Eu 15,-







***2008 Allerzielen Alom opgepakt door derden***

Ida van der Lee wordt vanwege de publicatie benaderd door ritueelbegeleiders, beheerders van begraafplaatsen, kunstenaars en nabestaanden uit het hele land. Allemaal willen ze nieuwe initiatieven ontwikkelen om Allerzielen Alom te herhalen of elders voort te zetten. Sommigen zijn onzeker, zoeken steun, bevestiging of hulp, maar allemaal zijn ze geïnspireerd door het idee.

o Wo 29 okt Amsterdam, De Nieuwe Oosterbegraafplaats Initiatief De Nieuwe Ooster.
o Zat 1 nov Alphen aan de Rijn, Oosterbegraafplaats Initiatief van Hedi Hegeman, ritueel begeleidster.
o Zat 1 nov Leeuwarden, Huizumerbegraafplaats Initiatief van Hans ten Houten.
o Zon 2 nov Winschoten, Begraafplaats Acacialaan Initiatief van Ank Witteveen en Alberta Kuil, ritueel begeleiders.
o Zon 2 nov Amsterdam, IJburg Initiatief van Oecumenisch Centrum De Tronk, Marcel Elsenaar en Arni Hubbeling.
o Din 4 nov Apeldoorn, Soerensewegbegraafplaats Initiatief van Alinde Vrolijk, ritueelbegeleider.
o Wo 5 nov Castricum, Begraafplaats Onderlangs Burgerinitiatief van Pauline van Vliet, Marina van de Wal en Raldi Beentjes.





*** 2008 Allerzielen Alom op bestelling ***

Twee Yarden Crematoria hebben een keuze gemaakt uit kunst- en gedenkvormen die door ons ontwikkeld zijn. Zij financieren en wij voeren met hen de vieringen uit.

Deelnemende kunstenaars: Jaap Velserboer, Reint Baarda, Margreet Bouwman,Lenneke van der Goot, Sarah Jens, Gea Koopman, Guus Korff, Reinier Kurpershoek, Itie Langeland, Eefke Neurink, Mark Nieuwenhuis, Daphne Questro, Marisa Rapard, Tine van Wel

o zaterdag 1 november van 18 – 22 uur: Schagen, Yarden Crematorium Schagerkogge. Haringhuizerweg 3, 1741 NV Schagen.

o zondag 2 november van 18 – 22 uur: Groningen, Yarden Crematorium Groningen , Crematoriumlaan 6, 9747 AJ Groningen





*** 2008 Allerzielen Alom genomineerd voor de Yarden Prijs***

Allerzielen Alom is genomineerd voor de Yarden prijs. Dit is een prijs van Eu 25.000,- voor innovatie op het gebied rondom dood en uitvaart. http://www.yarden.nl/Vereniging/Yarden-Prijs-en-Stimulans/Genomineerden-Yarden-Prijs-2008.htm. Prijsuitreiking: zaterdag 1 november in het kerkje van Haringhuizen nabij Yarden Crematorium Schagerkogge in Schagen om 18 uur. Op maandag 3 november komt Ida van der lee in het programma Schepper & Co van Jacobiene Geel om te praten over rituelen.





*** 2009 Allerzielen Alom landelijk ***

Volgend jaar wordt Allerzielen Alom, samen met Kunst en Cultuur Noord-Holland en Projectbureau Zaanstreek weer op verschillende locaties gevierd in Noord-Holland. De voorbereidingen en het zoeken van geschikte locaties zijn nu gaande. Tevens introduceren we deze keer Allerzielen Alom ook in de provincie Brabant. De Noord Brabantse Kunststichting en Schatten van Brabant willen het initiatief ook opzetten. Hierbij zal Ida van der Lee een adviserende rol zullen hebben. Ook zijn er al diverse losse initiatieven aangekondigd. Te weten in Nijmegen, Bergen op Zoom, Eindhoven, Leiden.





***In 2007 gesteund door***

Mondriaan Stichting, Provincie Noord-Holland, VSB Cultuurfonds, Kunstenaars & Co, The Fred Foundation, Cultuurfonds BNG, Volkshogeschool Nederland, Kunst- en Cultuur Noord-Holland





*** www.allerzielenalom.nl ***

Bezoek de site voor meer informatie.

Allerzielen Alom is een samenwerking tussen Ida van der Lee, Kunst- en Cultuur Noord Holland en projectbureau Zaanstreek

Informatie: Ida van der Lee idavanderlee@planet.nl; 020 6683378; 06 41 38 28 31; www.idavanderlee.nl

Of projectbureau Zaanstreek: 075 771 0129